الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

586

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

مىفرمايد : « صبح كه از خواب بر مىخيزد كارى جز انباشتن چيزهايى كه اندكش بهتر از بسيار است ، ندارد » ( بكّر « 1 » فاستكثر من جمع ، ما قلّ منه خير ممّا كثّر ) . « 2 » ) اين تعبير ممكن است اشاره به امكانات مادّى و دنيوى باشد كه فزونى آن باعث غفلت و تكبّر و اشتغال دائم به مادّيات و دور ماندن از معنويات است ، و همواره مقدار كم آن از مقدار زيادش بهتر است ، و مصداق كفاف و عفاف ، از تكاثر و تفاخر ، به سلامت و سعادت نزديكتر مىباشد . يا اشاره به فضول كلام و مسائل كم ارزش علوم و پرداختن به شاخ و برگهاى كم فايده ، به قيمت فراموش كردن اصول و ريشه‌هاست . بعضى آن را اشاره به آراى باطله و عقايد فاسده دانستند ولى اين احتمال بعيد به نظر مىرسد ، چرا كه اين آرا و عقايد ، مقدار كم آن هم مضر است ، هر چند با بعضى از جمله‌هاى آينده سازگار است . سپس مىافزايد : « اين وضع همچنان ادامه مىيابد تا از اين آبهاى گنديده ( زشتيها و پليديها ) سيراب مىشود و انبوهى از مسائل بيهوده را ( در مغز و فكر خود ) جمع مىكند ، آن گاه بر مسند قضا و داورى در ميان مردم مىنشيند ( و عجب اين كه اين بينواى نالايق ) تضمين مىكند حقايقى را كه بر ديگران مشتبه شده است روشن و خالص سازد »

--> ( 1 ) « بكّر » از مادهء « بكرة » بر وزن « لقمه » در اصل به معنى آغاز روز است و سپس به هر آغاز و ابتدايى اطلاق شده و در اين جا اشاره به اين است كه جاهلان عالم‌نما از صبح تا شام به دنبال كارهاى بىاساس خود هستند . ( 2 ) جملهء « ما قلّ منه خير ممّا كثر » ممكن است به صورت توصيف براى « جمع » باشد كه مفهومش چنين مىشود : مجموعه‌اى را جمع‌آورى مىكند كه كمش از بسيارش بهتر است ، اين احتمال نيز داده شده كه مضاف اليه باشد و در اين صورت احتياج به تقدير دارد به اين صورت كه « من جمع شيء ما قلّ منه خير ممّا كثر » ولى چندان تفاوتى در معنى نخواهد داشت .